Houtstoken is in Haarlem al lang onderdeel van het dagelijks leven. Een haard of kachel staat voor warmte en gezelligheid, maar ook voor zorgen over luchtkwaliteit. Tijdens de raadsvergadering van 9 september 2025 besloot de gemeente dat de overlast van houtrook stapsgewijs moet worden teruggedrongen. Daarmee is een traject gestart dat tot 2027 vooral draait om bewustwording, maar daarna kan leiden tot strengere regels en zelfs verboden.
Waarom Haarlem nu ingrijpt
De gemeente grijpt niet zomaar in. Landelijk onderzoek laat zien dat houtstook verantwoordelijk is voor een groot deel van de fijnstofuitstoot in Nederland. Ook lokaal stapelen de signalen zich op: in Haarlem kwamen vorig jaar meer dan vierhonderd meldingen binnen van bewoners die hinder ondervonden van rook. Vooral voor kwetsbare groepen zoals kinderen en mensen met longproblemen vormt dit een serieus risico. De gemeenteraad wil deze klachten verminderen én de gezondheid van inwoners beter beschermen. Tegelijkertijd sluit Haarlem met deze koers aan bij het landelijke Schone Lucht Akkoord, waarin steden beloven de luchtkwaliteit stap voor stap te verbeteren.
Lees meer over de nieuwe regels in ons artikel Houtstook in Haarlem: wat de regels betekenen voor uw haard
Het raadsbesluit van 9 september 2025
In september 2025 nam de gemeenteraad een duidelijk besluit: houtstook moet beter worden gereguleerd. Toch kiest de stad niet voor een directe harde aanpak. In de periode tot 2027 ligt de nadruk op bewustwording en vrijwillige gedragsverandering. Bewoners worden aangespoord om de Stookwijzer te gebruiken en beter rekening te houden met hun omgeving. Klachten worden geregistreerd, maar leiden nog niet tot boetes. Haarlem gebruikt deze eerste fase vooral om gegevens te verzamelen en inwoners te laten wennen aan het idee dat de vrijblijvendheid rond houtstook afneemt.
Wilt u weten hoe de gemeente meldingen en controles inzet? Bekijk dan Handhaving houtrook in Haarlem: hoe werkt dat in de praktijk
De rol van de Stookwijzer
Een centrale rol in dit beleid is weggelegd voor de Stookwijzer. Dat is een online systeem dat via kleurcodes aangeeft of het verstandig is om te stoken. Groen betekent dat er weinig problemen zijn, oranje dat voorzichtigheid gewenst is, en rood dat stoken afgeraden wordt omdat de rook niet goed wegtrekt. Tot nu toe waren deze codes slechts adviezen. Vanaf 2027 kan Haarlem echter besluiten dat code rood en mogelijk ook oranje worden omgezet naar een daadwerkelijk stookverbod. Daarmee verandert de Stookwijzer van een hulpmiddel in een juridisch instrument.
Meer weten over wat code rood precies inhoudt? Lees ons artikel Mag ik nog stoken bij code rood? De Stookwijzer uitgelegd voor Haarlem
Vooruitblik naar 2027 en verder
De belangrijkste verandering na 2027 kan zijn dat code rood gelijkstaat aan een verbod. Wie dan toch stookt, riskeert een boete. Daarnaast onderzoekt de gemeente of houtkachels en open haarden in nieuwbouwwoningen vanaf dat moment kunnen worden uitgesloten. Haarlem wil voorkomen dat het aantal installaties groeit en volgt daarmee het voorbeeld van steden als Utrecht, waar al concrete plannen bestaan voor een verbod in 2030. Voor bestaande woningen verandert er voorlopig weinig, maar de kans is groot dat in de toekomst strengere eisen gaan gelden voor oude, vervuilende modellen.
Welke rol houtkachels in nieuwbouwhuizen nog hebben, leest u in Toekomst van houtkachels in Haarlem: verbod in nieuwbouw?
Wat betekent dit voor bewoners?
Voor bewoners betekent dit beleid dat er een duidelijke tijdlijn is ontstaan. Tot 2027 blijft stoken toegestaan, al wordt er van inwoners verwacht dat zij zich houden aan de adviezen van de Stookwijzer. Na dat jaar neemt de vrijblijvendheid af en kan code rood worden opgevolgd door een verbod. Voor nieuwbouwhuizen zal een open haard waarschijnlijk niet meer vanzelfsprekend zijn. De boodschap is duidelijk: wie zijn haard of kachel wil blijven gebruiken, moet rekening houden met strenger wordende spelregels.
Verantwoord stoken als voorbereiding
De beste manier om zich hierop voor te bereiden is door nu al zorgvuldig te stoken. Een schone schoorsteen is daarbij de basis: jaarlijks professioneel onderhoud met een veegbewijs toont niet alleen aan dat u aan uw verzekeringseisen voldoet, maar vermindert ook de kans op rookoverlast. Daarnaast helpt het gebruik van droog hout, voldoende luchttoevoer en een beperkte stookduur om problemen te voorkomen. En wie de Stookwijzer regelmatig raadpleegt, laat zien dat hij of zij de gezondheid van de buurt serieus neemt.
Een jaarlijkse veegbeurt is de basis van verantwoord stoken. Bekijk onze schoorsteenvegen in Haarlem-servicepagina voor meer informatie.
Conclusie
De toekomst van houtstook in Haarlem verandert stap voor stap. Waar het tot voor kort een privéaangelegenheid was, is het nu een onderwerp van gemeentelijk beleid. Tot 2027 krijgen inwoners de kans om zich vrijwillig aan te passen. Daarna wordt het waarschijnlijker dat verbodsregels en boetes volgen. Voor huidige bezitters verandert er op korte termijn weinig, maar de trend is duidelijk: de rol van houtstook in de stad wordt kleiner. Wie zich daar nu al op voorbereidt, heeft straks de minste zorgen.
Wilt u meer weten over de nationale regels? Lees onze landelijke gids over de Stookwijzer 2025
