Op dinsdag 9 september 2025 nam de gemeenteraad van Haarlem een opvallend besluit: de stad gaat houtstook de komende jaren strenger aanpakken. Dit is niet alleen een politiek signaal, maar heeft ook gevolgen voor duizenden Haarlemmers met een open haard of houtkachel.
In dit artikel leest u wat de gemeente precies besloten heeft, wat dit nú voor u betekent, en hoe de regels er na 2027 uit kunnen zien.
Waarom Haarlem houtstook aanpakt
In Haarlem staan naar schatting 7.100 haarden en houtkachels. Tijdens het afgelopen stookseizoen kwamen er meer dan 400 klachten binnen over rookoverlast. Uit landelijke cijfers blijkt bovendien dat houtstook verantwoordelijk is voor circa 23% van de fijnstofuitstoot in Nederland.
Het gemeentebestuur ziet houtrook daarom niet langer als louter een privéaangelegenheid, maar als een publiek gezondheids- en milieuprobleem. Haarlem sluit zich hiermee aan bij het Schone Lucht Akkoord, waarin gemeenten samenwerken met het Rijk om de luchtkwaliteit te verbeteren
De aanpak: twee stappen
Stap 1: Bewustwording (2025–2027)
De komende twee jaar richt Haarlem zich op bewustwording en vrijwillig gedrag aanpassen. Dat betekent:
- Campagnes over de gezondheidsrisico’s van houtrook.
- Actief gebruik van de Stookwijzer, die aangeeft of stoken verantwoord is bij de actuele weersomstandigheden.
- Het stimuleren van goed stookgedrag: alleen droog hout, voldoende ventilatie en kort stoken.
- Registratie van meldingen bij rookoverlast, zodat de gemeente inzicht krijgt in de ernst en spreiding van de problematiek.
Voor bewoners verandert er in deze fase nog niets in de regels, maar de sociale druk neemt toe: de gemeente verwacht dat inwoners elkaar aanspreken op overlast.
Stap 2: Mogelijke regels vanaf 2027
Als de bewustwordingsfase onvoldoende resultaat oplevert, introduceert Haarlem vanaf 2027 verplichtende maatregelen. Die kunnen onder meer bestaan uit:
- Stookverbod bij code rood of oranje op de Stookwijzer. Bij ongunstige weersomstandigheden mag u uw haard of kachel dan niet gebruiken.
- Verbod in nieuwbouw: het college onderzoekt of houtkachels en open haarden in nieuwe woningen vanaf 2027 kunnen worden uitgesloten. Utrecht kondigde een vergelijkbare maatregel al aan voor 2030.
- Eisen aan bestaande installaties: oudere, sterk vervuilende kachels kunnen mogelijk aan strengere eisen worden onderworpen, zoals filters of vervanging.
- Handhaving en boetes: de gemeente kan toezichthouders inzetten om naleving te controleren.
Met dit beleid wil Haarlem enerzijds bewoners voorbereiden, en anderzijds een stok achter de deur creëren voor wie geen verantwoordelijkheid neemt.
Wat betekent dit voor u in de praktijk?
Nu (2025–2027)
- U mag uw haard of kachel gewoon blijven gebruiken.
- Houd er rekening mee dat overlastmeldingen serieuzer worden opgepakt.
- Gebruik de Stookwijzer en stook niet bij windstil of mistig weer.
- Goed onderhoud helpt: een schone schoorsteen rookt minder en voorkomt klachten.
Vanaf 2027
- Reken op stookverboden bij slechte weersomstandigheden.
- Bij nieuwbouwprojecten is het onzeker of u nog een houtkachel mag plaatsen.
- Oudere kachels kunnen onder druk komen te staan door strengere emissie-eisen.
- Handhaving kan leiden tot boetes als u toch stookt bij code rood/oranje.
Hoe kunt u zich voorbereiden?
- Laat jaarlijks uw schoorsteen vegen. Een goed getrokken schoorsteen rookt minder en verkleint de kans op overlast en brand.
- Stook verstandig. Gebruik droog hout, zorg voor voldoende luchttoevoer, en beperk de stooktijd.
- Volg de Stookwijzer. Maak er een gewoonte van om de kleurcode te checken voordat u de haard aanmaakt.
- Bewaar uw veegbewijs. Dit is niet alleen belangrijk voor uw verzekering, maar toont ook dat u zorgvuldig onderhoud pleegt.
- Wees een goede buur. Voorkom dat rook uw buren direct stoort; dit kan straks extra zwaar wegen in gemeentelijk beleid.
Haarlem in de landelijke trend
Haarlem staat niet op zichzelf. Steeds meer gemeenten nemen maatregelen tegen houtrook:
- Utrecht: verbod op houtkachels in nieuwbouw vanaf 2030.
- Amsterdam: intensieve campagnes tegen houtrook en onderzoek naar stookverboden.
- Rotterdam: meldpunt voor rookoverlast met serieuze opvolging.
Door nu te starten met bewustwording, plaatst Haarlem zich voorin deze beweging.
Veelgestelde vragen
Ja, er is nog geen verbod. Tot 2027 ligt de nadruk op bewustwording en vrijwillige gedragsverandering.
Dat is afhankelijk van de resultaten in de komende twee jaar. De mogelijkheid ligt wel nadrukkelijk op tafel.
Voor bestaande installaties verandert er voorlopig niets. Vanaf 2027 kunnen er wel strengere eisen of beperkingen komen.
U kunt dit melden via de gemeente of het meldpunt van de Stookwijzer. Deze klachten worden geregistreerd en meegenomen in beleidskeuzes.
Conclusie
Het Haarlemse besluit van 9 september 2025 is een duidelijke stap: houtstook wordt steeds minder vrijblijvend. Voor nu kunt u blijven genieten van uw haard of kachel, mits u verantwoord stookt. Vanaf 2027 kan dit veranderen met nieuwe regels en handhaving.
Wie nu al zorgvuldig stookt, jaarlijks zijn schoorsteen laat vegen en rekening houdt met de Stookwijzer, is beter voorbereid op de toekomst – én draagt bij aan een gezondere lucht in Haarlem.
